D66, Inkomen
D66 beloofde bijna gratis kinderopvang voor vijf dagen per week, ook als maar één ouder werkt. Het kabinet wil per 2029 een nieuw stelsel voor werkende ouders; de eis dat ouders werken blijft.
In uitvoering is een tussenstand, nog niet af: er ligt een wetsvoorstel of er is geld gereserveerd, maar het resultaat is er nog niet. We meten aan het verkiezingsprogramma, niet aan het akkoord. Zo beoordelen we
- Bijgewerkt op
- 5 primaire bronnen
- Waarom anders: Aangepast in het akkoord, zekerheid onbekend
- Volgend besluit: Advies van de Raad van State over het wetsvoorstel financiering kinderopvang en daarna behandeling in de Kamer; het kabinet wil het nieuwe stelsel per 1 januari 2029 invoeren
- Reactie D66: nog niet gevraagd
- Wie betaalt ons
Kernbelofte: Hoofdpunten van hoofdstuk 4 ‘Onderwijs en wetenschap’, p. 42: ‘Gratis kinderopvang’. Het citaat komt uit de uitwerking op p. 43. Nummer 10 van de eerste tien toetsbare beloftes. Wat is een kernbelofte?
Wat beloofde D66?
Op weg naar deze publieke voorziening maken we de kinderopvang bijna gratis. Elk kind krijgt toegang tot vijf dagen opvang per week. Dat geldt ook voor kinderen van wie één ouder werkt.
Uit Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030 (2025), pagina 43.
Wanneer telt dit als nagekomen?
Nagekomen als in deze kabinetsperiode een wet van kracht is waarmee kinderopvang bijna gratis wordt voor vijf dagen per week, ook voor kinderen van wie één ouder werkt (dus zonder de eis dat beide ouders werken).
Dit criterium leggen we vast voordat we naar de uitvoering kijken.
Van programma naar uitvoering
- ProgrammaBeloofdHet kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 43
- AkkoordAangepast
“We gaan ongewijzigd door met bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders. Met het afschaffen van de grootste toeslag nemen we de grootste onzekerheid in de portemonnee van werkende ouders weg.”
Coalitieakkoord ‘Aan de slag’, p. 44 - UitvoeringIn uitvoeringWetsvoorstel bij Raad van State, invoering 2029
- Verwacht: Advies van de Raad van State over het wetsvoorstel financiering kinderopvang en daarna behandeling in de Kamer; het kabinet wil het nieuwe stelsel per 1 januari 2029 invoeren, Raad van State, daarna Tweede en Eerste KamerEen verwachting, geen uitkomst. Bron: Brief van de minister van Werk en Participatie en de staatssecretaris van Financiën van 21 september 2026 (Kamerstuk 31322, nr. 593)
Waarom pakte het anders uit?
Aangepast in het akkoord
Zekerheid over de oorzaak: onbekend. De oorzaak is nog niet apart beoordeeld. De bron hieronder laat zien welke afspraak of maatregel afwijkt.
In de brief van 21 september 2026 blijft de arbeidseis bestaan: gemeenten regelen opvang voor ‘kinderen wiens ouders niet kwalificeren voor de arbeidseis’.
Wat is er gebeurd?
In het coalitieakkoord staat bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders. Het wetsvoorstel voor het nieuwe stelsel is openbaar sinds 21 september 2026 via de wetgevingskalender en ligt bij de Raad van State; het kabinet wil het per 1 januari 2029 invoeren, met een vergoeding van 95,6 procent van de maximumuurprijs. Tot die tijd stijgt de vergoeding stap voor stap. Voor 2027 was € 715 miljoen gereserveerd; het kabinet verlaagde dat met € 350 miljoen (Miljoenennota 2027). De stap in 2027 kost volgens de brief van 21 september 2026 € 322 miljoen. De eis dat ouders werken blijft bestaan.
Hoe stemde de Kamer?
Motie van het lid Edgar Mulder over de arbeidseis in de kinderopvangtoeslag handhaven (motie, 31322-583, )
Aangenomen. Voor: SGP, Groep Markuszower, JA21, D66, PVV, Keijzer, BBB, VVD, CDA. Tegen: DENK, SP, 50PLUS, PvdD, Volt, ChristenUnie, GroenLinks-PvdA, FVD.
Motie van het lid Ceulemans over de mogelijkheden in kaart brengen voor een arbeidseis die beter aansluit bij het aantal gewerkte uren (motie, 31322-601, )
Aangenomen. Voor: Groep Markuszower, SGP, BBB, PVV, VVD, JA21, Keijzer, CDA, 50PLUS, ChristenUnie. Tegen: FVD, DENK, PRO, D66, Volt, PvdD, SP.
Bronnen
Per bron is nog niet vastgelegd of die de beoordeling direct of indirect onderbouwt.
- VerkiezingsprogrammaD66, Het kan wél. Verkiezingsprogramma 2025–2030, p. 42 (hoofdpunten) en p. 43; zie ook p. 90 — Primaire bron.
- CoalitieakkoordCoalitieakkoord ‘Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland’, p. 44 (zie ook p. 66: ‘Afschaffen Kinderopvangtoeslag door directe financiering.’) — Primaire bron.
- KamerbriefBrief over de voortgang van het nieuwe financieringsstelsel voor kinderopvang (Kamerstuk 31322, nr. 593) — Primaire bron.
- MotieMotie van het lid Edgar Mulder (Kamerstuk 31322, nr. 583) — Primaire bron.
Nog 2 bronnen
- MotieMotie van het lid Ceulemans (Kamerstuk 31322, nr. 601) — Primaire bron.
- BegrotingMiljoenennota 2027 (Kamerstuk 37020, nr. 1), maatregel 24 ‘Gedeeltelijke uitstel KOT tranche 2027’ — Primaire bron.
Geschiedenis van deze beoordeling (1 wijziging)
| Datum | Status | Onderbouwing |
|---|---|---|
| Eerste beoordeling: In uitvoering | Kamerstuk 31322, nr. 593 (wetsvoorstel bij de Raad van State, invoering per 1 januari 2029) |
Deze status insluiten op een andere site
Plaats dit in een artikel. De kaart toont de actuele status en linkt door naar de bronnen op deze pagina.
<iframe src="https://beloftewijzer.nl/embed/beloftes/d66-gratis-kinderopvang/" width="360" height="240" style="border:0" loading="lazy" title="Beloftewijzer: D66 beloofde bijna gratis kinderopvang voor vijf dagen per week, ook als maar één ouder werkt. Het kabinet wil per 2029 een nieuw stelsel voor werkende ouders; de eis dat ouders werken blijft."></iframe>