Zo werken we
We meten elke belofte aan de tekst van het verkiezingsprogramma, niet aan de afgezwakte versie uit het coalitieakkoord. Bij elke beoordeling staat de bron, zodat je hem zelf kunt nalezen.
Welke beloftes we volgen
We kiezen beloftes die je kunt toetsen: een concrete maatregel, een getal of een datum. ‘We gaan voor een eerlijke samenleving’ is geen belofte die je kunt nagaan. ‘Het minimumloon gaat 10 procent omhoog’ wel.
We volgen de partijen van het huidige kabinet en de grootste oppositiepartijen, te beginnen met de onderwerpen waarover het meest te doen is: asiel en migratie, de bezuinigingen, wonen en inkomen. Voor elke partij gelden dezelfde regels, hetzelfde soort bronnen en dezelfde toon.
Hoe we beoordelen
- We nemen de belofte letterlijk over uit het programma, met het paginanummer en een link naar de officiële pdf.
- We schrijven op wanneer de belofte als nagekomen telt. Dat doen we vóórdat we naar de uitvoering kijken. Zo kunnen we het criterium niet aanpassen aan de uitkomst.
- We zoeken de belofte op in het coalitieakkoord: staat ze erin, is ze aangepast of is ze weggevallen?
- We volgen de uitvoering in primaire bronnen: Kamerstukken, het Staatsblad, de Staatscourant, de begroting, stemmingsuitslagen en cijfers van het CBS. Nieuwsartikelen gebruiken we alleen als aanvulling.
- Iemand van de redactie loopt de belofte na. Pas daarna komt ze op de site.
Een aangenomen motie telt niet als uitvoering. Een motie is een verzoek aan het kabinet. Ze telt pas mee als het kabinet er ook iets mee doet.
‘In uitvoering’ betekent dat het kabinet een wetsvoorstel heeft ingediend of er geld voor heeft gereserveerd. Een plan of een aankondiging is nog niet genoeg.
Kamerleden kunnen ook zelf een wetsvoorstel indienen: een initiatiefwet. Zo'n voorstel telt pas mee als de Tweede en de Eerste Kamer het hebben aangenomen.
Kernbeloftes
Niet elke belofte weegt even zwaar. Daarom markeren we per partij vijf tot tien kernbeloftes. Dat zijn de beloftes die de partij zelf vooraan zette.
De regel: een belofte is een kernbelofte als ze in het voorwerk van het verkiezingsprogramma staat (alles vóór het eerste hoofdstuk, zoals de samenvatting of het voorwoord) of in het lijstje hoofdpunten waarmee een hoofdstuk begint. Daarvan nemen we de eerste tien die je kunt toetsen, in de volgorde van het programma. Bij elke kernbelofte staat waar ze staat, met het paginanummer.
We kiezen kernbeloftes dus niet zelf. Voor elke partij geldt dezelfde regel.
De zes statussen
Elke status heeft een eigen vakje. De vorm en het label zeggen hetzelfde als de kleur.
- Nagekomen
De maatregel is van kracht of het doel is aantoonbaar gehaald.
- Deels nagekomen
Er is iets uitgevoerd, maar minder dan in het programma stond.
- In uitvoering
Er ligt een wetsvoorstel of er is geld gereserveerd, maar het resultaat is er nog niet.
- Vastgelopen
Het staat in het akkoord, maar de uitvoering ligt stil of loopt ver achter.
- Gebroken
Het kabinet draaide het besluit terug of liet het doel officieel los.
- Niet in akkoord
De belofte kwam niet in het coalitieakkoord en is ook niet via een motie uitgevoerd.
Waarom anders?
Wijkt de uitvoering af van het programma, dan geven we één reden uit deze vaste lijst, met een bron. Zonder bron is de reden ‘nog niet bekend’. De reden is een feit, net als de status. Het is geen excuus en geen verwijt.
| Reden | Wanneer | Beloftes |
|---|---|---|
| Geruild in de formatie | De belofte is in de onderhandelingen over het coalitieakkoord geruild of afgezwakt. | 0 |
| Geen meerderheid in de Eerste Kamer | Er was in de Eerste Kamer geen meerderheid voor. | 0 |
| Rechter of Raad van State | Een rechter of de Raad van State hield het tegen. | 0 |
| Europese regels | Europese regels staan het niet toe. | 0 |
| Geld | Het geld is niet vrijgemaakt of later geschrapt. | 0 |
| Uitvoering | Gemeenten, instanties of de uitvoering lopen vast. | 0 |
| Nog niet bekend | Er is geen bron die zegt waarom. | 0 |
Wat we volgen, per partij
Deze telling maakt de site zelf uit de data, elke keer als de site wordt bijgewerkt. Zo kun je zien dat we partijen gelijk behandelen. Stand op 2 november 2026.
| Partij | Nagekomen | Deels nagekomen | In uitvoering | Vastgelopen | Gebroken | Niet in akkoord | Totaal | Kernbeloftes nagekomen | Nog niet gepubliceerd |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| BBB | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 0 |
| CDA | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 13 |
| ChristenUnie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 0 |
| D66 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 15 |
| GroenLinks-PvdA | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 5 |
| Nieuw Sociaal Contract | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 0 |
| PVV | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 0 |
| VVD | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 14 |
| Totaal | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van 0 | 47 |
Op de home tonen we pas een percentage als we minstens de helft van de beloftes van een kabinet hebben beoordeeld. Daarvoor tonen we aantallen. Een percentage over een paar beoordeelde beloftes zegt vooral dat het nog vroeg is.
‘Nog niet gepubliceerd’ zijn beloftes die we nog onderzoeken of die de redactie nog niet heeft nagelopen.
Checks per richting
Bij ‘Klopt het?’ checken we beweringen uit alle hoeken. Bij elke check noteren we uit welke richting de bewering kwam. Deze telling maakt de site zelf uit de data. ‘Geen richting’ gebruiken we als een bewering niet bij één richting hoort, of als we twijfelen.
| Richting | Klopt | Klopt grotendeels | Half waar | Klopt niet | Niet te controleren | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Links | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Midden | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Rechts | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Kabinet | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Oppositie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Geen richting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Totaal | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Bekijk alle checks. Hoorde je een bewering waarvan je wilt weten of die klopt? Stuur hem in.
Wederhoor
Voordat we een beoordeling publiceren, vragen we de partij om een reactie. Die reactie zetten we letterlijk op de pagina van de belofte, ook als de partij het niet met ons eens is. Komt er geen reactie, dan zetten we erbij wanneer we erom vroegen.
Een reactie verandert de status niet vanzelf. Brengt een partij een nieuwe bron in, dan kijken we opnieuw.
Zie je een fout?
Een site die anderen controleert, moet zelf ook te controleren zijn. Klopt er iets niet, laat het ons dan wetenvia info@beloftewijzer.nl. Noem de belofte en, als je die hebt, de bron die laat zien wat er niet klopt.
Verbeteren we iets na publicatie, dan krijgt de pagina het label ‘Gecorrigeerd’, met de datum en wat er veranderde. We volgen daarbij de code van het International Fact-Checking Network (IFCN).