De VVD wilde een extra bezuiniging op de rijksoverheid, met een besparingsdoel per ministerie en hooguit een kwart overhead. De bezuiniging staat in de begroting, maar een norm voor overhead staat niet in het akkoord.

Wat beloofde VVD?

Er komt een extra bezuinigingsronde op het overheidsapparaat met concrete besparingsdoelen per ministerie, zodat de norm van maximaal een vierde overhead gehaald wordt.

Uit Sterker uit de storm (2025), pagina 78-79.

Wanneer telt dit als nagekomen?

Nagekomen als (1) er bovenop de bestaande bezuinigingen een nieuwe bezuiniging op het rijksapparaat in de begroting staat, met een besparingsdoel per ministerie, en (2) hooguit een op de vier medewerkers van de Rijksoverheid in een overheadfunctie werkt (het programma noemt op p. 78 ‘maximaal één op de vier’).

Dit criterium leggen we vast voordat we naar de uitvoering kijken.

Van programma naar uitvoering

1. ProgrammaBeloofdSterker uit de storm, p. 78-79
2. AkkoordAangepast

   “We willen toe naar een fundamenteel efficiëntere en effectievere overheid, met veel minder (complexe) wet- en regelgeving, minder overhead en een minder omvangrijk ambtenarenapparaat. Hiertoe zetten we ook in op een rijksbrede taakstelling.”

   Coalitieakkoord ‘Aan de slag’, p. 6
3. UitvoeringIn uitvoeringTaakstelling in begroting, resultaat nog niet bekend

1. Verwacht: Meerjarige aanpak voor een toekomstbestendige Rijksdienst, met de keuzes om de taakstelling te halen: binnen een half jaar na 26 oktober 2026, Kamerbrief aan de Tweede KamerEen verwachting, geen uitkomst. Bron: Voortgangsbrief Slagvaardige Overheid (26 oktober 2026), paragraaf 6

Waarom pakte het anders uit?

Wat is er gebeurd?

Het coalitieakkoord spreekt een rijksbrede taakstelling af voor een kleinere overheid. Volgens de Miljoenennota 2027 lopen de rijksbrede taakstellingen uit het akkoord op naar structureel € 1,4 miljard. Het kabinet haalt de bezuiniging voor een slagvaardige overheid naar voren in 2028 en 2029 en boekt vanaf 2031 een extra taakstelling in, die oploopt tot € 1,0 miljard in 2035. Ministeries verwerken hun deel in hun eigen begroting voor 2027; een norm voor het aandeel overhead staat niet in het akkoord en niet in de Miljoenennota.

Hoe stemde de Kamer?

• Gewijzigde motie van het lid Tony van Dijck over een plan van aanpak om het aantal ambtenaren fors te verminderen (motie, 36945-27, 9 juni 2026)

  Aangenomen. Voor: Keijzer, Groep Markuszower, CDA, D66, SGP, 50PLUS, FVD, BBB, PVV, VVD. Tegen: DENK, Volt, SP, GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, PvdD, JA21.

Staat er geld voor op de begroting?

Miljoenennota 2027 (Kamerstuk 37020, nr. 1), p. 25: rijksbrede taakstellingen uit het coalitieakkoord; p. 38: regel 58 ‘Versnellen slagvaardige overheid’: oplopend naar structureel 1,4 miljard euro

Bronnen

Per bron is nog niet vastgelegd of die de beoordeling direct of indirect onderbouwt.

• VerkiezingsprogrammaVVD, Sterker uit de storm. Verkiezingsprogramma Tweede Kamer 2025, p. 78-79 — Primaire bron.
• CoalitieakkoordCoalitieakkoord ‘Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland’ 2026-2030, p. 6 (bijlage bij Kamerstuk 36848, nr. 31) — Primaire bron. (30 januari 2026)
• BegrotingMiljoenennota 2027, ‘Welvaart opnieuw verdienen’, Kamerstuk 37020, nr. 1, p. 25 en p. 38 — Primaire bron. (15 september 2026)
• BegrotingMemorie van toelichting begroting Economische Zaken en Klimaat 2027, Kamerstuk 37020-XIII, nr. 2, p. 20 en 25: ‘Versnellen taakstelling Slagvaardige Overheid en aanvullende taakstelling Rijk’ (voorbeeld van verwerking per ministerie) — Primaire bron. (15 september 2026)