Wat doen de Tweede Kamer, de Eerste Kamer en het kabinet?

Het kabinet

Het kabinet bestuurt het land. Het bestaat uit alle ministers en alle staatssecretarissen. Een minister leidt meestal een ministerie. Een staatssecretaris helpt een minister en doet een deel van diens werk.

De ministers vormen samen de ministerraad. Die vergadert meestal op vrijdag en besluit over het beleid. De minister-president is de voorzitter.

Het kabinet stelt nieuwe wetten voor. Ambtenaren van een ministerie schrijven zo’n voorstel. Over zijn plannen en besluiten stuurt het kabinet de Kamer vaak een Kamerbrief.

De Koning en de ministers vormen samen de regering. De Koning ondertekent wetten. Maar de ministers zijn verantwoordelijk, niet de Koning.

De Tweede Kamer

De Tweede Kamer heeft 150 leden. Jij kiest ze. Kamerleden van dezelfde partij vormen samen een fractie. Kamerlid zijn is een volledige baan. De Kamer vergadert op dinsdag, woensdag en donderdag.

De Tweede Kamer heeft twee hoofdtaken: wetten maken en het kabinet controleren. Daarvoor heeft ze deze rechten:

• Ze kan een wetsvoorstel veranderen met een amendement.
• Kamerleden kunnen zelf een wetsvoorstel schrijven. Dat heet het recht van initiatief.
• Ze kan het kabinet met een motie vragen iets te doen of te laten.
• Kamerleden kunnen ministers en staatssecretarissen vragen stellen.
• Ze beslist over de inkomsten en uitgaven van het Rijk: de begroting.
• Ze kan zelf een onderzoek starten. De zwaarste vorm is een parlementaire enquête.

Steunt een meerderheid een motie van wantrouwen tegen een minister? Dan treedt die minister altijd af.

De Eerste Kamer

De Eerste Kamer heeft 75 leden. Ze heten ook senatoren. Je kiest ze niet zelf. Vooral de leden van de twaalf Provinciale Staten kiezen ze.

Senatoren hebben meestal ook een andere baan. De Eerste Kamer vergadert eens per week, meestal op dinsdag.

De Eerste Kamer kijkt naar elke wet die de Tweede Kamer heeft aangenomen. Zit de wet goed in elkaar? Past hij bij de Grondwet en bij Europese regels? Kan hij in de praktijk worden uitgevoerd?

De Eerste Kamer kan een wet alleen in zijn geheel aannemen of afwijzen. Veranderen kan ze niet. Wel kan ze moties aannemen en vragen stellen aan het kabinet.

Een voorbeeld: het kabinet-Jetten

Het kabinet-Jetten van D66, VVD en CDA begon op 23 februari 2026. Het heeft 18 ministers en 10 staatssecretarissen.

In de Tweede Kamer hebben de drie partijen samen 66 van de 150 zetels. In de Eerste Kamer hebben ze 22 van de 75 zetels. Het kabinet heeft dus in beide Kamers steun van andere partijen nodig. Alleen dan haalt een plan een meerderheid.

Wat betekent dit voor beloftes?

Een kabinet kan een plan bedenken, maar beide Kamers moeten meestal ja zeggen. Een belofte uit het coalitieakkoord kan dus nog stranden in een van beide Kamers. Daarom kijkt Beloftewijzer bij een belofte ook naar de stemmingen. Zo zie je wie voor en wie tegen stemde.