Politiek in gewone taal

Wat is het verschil tussen een motie en een wet?

Een wet is een regel waaraan iedereen zich moet houden. Een motie is een verzoek of uitspraak van de Kamer; het kabinet hoeft een motie niet uit te voeren, maar legt meestal uit waarom niet.

Wat is een wet?

Een wet is een regel waaraan iedereen zich moet houden: burgers, bedrijven en de overheid. Een wet begint als . De en de moeten het allebei aannemen. Daarna komt de wet in het . Pas dan kan hij ingaan.

Een wet maken kost tijd. Het tweestatusstelsel deed er van indienen tot invoeren ruim vijftien maanden over.

Wat is een motie?

Een is een korte uitspraak van de Kamer. Eén of meer Kamerleden stellen een motie voor tijdens een debat. Daarna stemt de hele Kamer erover. Stemt een meerderheid voor? Dan is de motie aangenomen.

Met een motie kan de Kamer:

  • het vragen iets te doen of juist niet te doen;
  • zeggen wat ze van het beleid vindt;
  • een probleem onder de aandacht brengen.

Het grote verschil

Een wet moet je naleven. Een motie is een verzoek. Het kabinet hoeft een aangenomen motie niet uit te voeren. De regel is: de regering regeert. Voert het kabinet een motie niet uit, dan legt het meestal uit waarom niet.

Er is één uitzondering. Neemt de Tweede Kamer een motie van wantrouwen tegen een minister aan? Dan treedt die minister altijd af.

Ook de Eerste Kamer kan moties aannemen. Dat gebeurt veel minder vaak.

En een amendement?

Een lijkt op een motie, maar is iets anders. Met een amendement verandert de Tweede Kamer de tekst van een wetsvoorstel. Wordt die wet aangenomen, dan geldt de verandering ook. Alleen de Tweede Kamer kan amendementen voorstellen en aannemen.

Een voorbeeld: de hypotheekrenteaftrek

Kamerlid Luc Stultiens diende op 23 april 2026 een motie in. Hij zat toen in de van GroenLinks-PvdA, die nu PRO heet. De motie vraagt het kabinet om een verruiming van de hypotheekrenteaftrek ongedaan te maken.

Het kabinet raadde de motie af. Toch nam de Kamer haar op 12 mei 2026 aan: 77 stemmen voor, 73 tegen. D66 en CDA stemden voor. De VVD, die met hen in de zit, stemde tegen.

In september 2026 schreef het kabinet dat zo’n verandering “forse budgettaire gevolgen” heeft. Voor 2027 koos het kabinet voor een hogere arbeidskorting en lagere tarieven in de inkomstenbelasting. Over de definitieve invulling wil het nog met de Kamer praten.

Ter vergelijking: de Wet invoering tweestatusstelsel ging door beide Kamers. Die wet geldt sinds 12 juni 2026.

Wat betekent dit voor beloftes?

Een aangenomen motie is nog geen nagekomen belofte. Pas als het kabinet de motie uitvoert, verandert er echt iets. Daarom kijkt Beloftewijzer bij een belofte naar de stemmingen over moties en wetten. En naar wat het kabinet daarna deed.

Moeilijke woorden op deze pagina

Bronnen

Bijgewerkt op

Feedback