Hoe wordt een wet gemaakt, stap voor stap?

Een ministerie of een Kamerlid schrijft een wetsvoorstel, en de Raad van State geeft er advies over. Daarna moeten de Tweede en de Eerste Kamer ja zeggen, en pas na publicatie in het Staatsblad kan de wet ingaan.

Schema: Van idee tot wet

Het kabinet schrijft een Een Kamerlid kan ook zelf een wetsvoorstel maken.
De geeft adviesHet kabinet mag het voorstel daarna nog aanpassen.
De bespreekt en stemtKamerleden kunnen het voorstel veranderen met een .
Geen meerderheid? Dan wordt het geen wet.
De stemtDe Eerste Kamer kan het voorstel niet veranderen. Ze stemt voor of tegen.
Tegen? Dan wordt het geen wet.
De Koning en de minister tekenenDaarna is het voorstel een wet.
De wet staat in het In de wet staat vanaf welke datum hij geldt.

Wie bedenkt een wet?

Een komt van het of van een Kamerlid. Wil een minister iets regelen? Dan schrijven ambtenaren van het ministerie een voorstel. Een Kamerlid mag ook zelf een wetsvoorstel indienen. Dat heet een initiatiefvoorstel. Hieronder staan de stappen voor een voorstel van het kabinet.

De stappen

Het ministerie schrijft een voorstel. Daarbij hoort een toelichting: waarom is de wet nodig en wat staat erin? Soms kunnen burgers en bedrijven eerst reageren op internetconsultatie.nl.
De ministerraad beslist. Alle ministers samen besluiten of het voorstel verder gaat.
De geeft advies. De Raad kijkt of de wet goed in elkaar zit. En of hij past bij de Grondwet. De minister kan het voorstel daarna nog aanpassen.
Het voorstel gaat naar de . De Koning stuurt het met een brief naar de Kamer. Eerst bekijkt een commissie van Kamerleden het voorstel. Die stelt schriftelijk vragen aan de minister.
De Tweede Kamer debatteert en stemt. In het debat verdedigt de minister het voorstel. Kamerleden kunnen het voorstel veranderen met een . Eerst stemt de Kamer over de amendementen, daarna over het hele voorstel.
De beoordeelt en stemt. Ook hier kijkt eerst een commissie. Daarna volgen een debat en een stemming. De Eerste Kamer kan het voorstel alleen aannemen of afwijzen. Veranderen kan ze niet.
Bekrachtigen, bekendmaken en ingaan. Na de Eerste Kamer bekrachtigt de Koning de wet: de Koning en de minister ondertekenen hem. Daarna wordt de wet bekendgemaakt in het . Pas daarna kan de wet ingaan: een apart besluit (een koninklijk besluit) stelt de datum van inwerkingtreding vast. Soms staat die datum al in de wet zelf.

Wijst een van beide Kamers het voorstel af? Dan wordt het geen wet.

Een voorbeeld: het tweestatusstelsel

De Wet invoering tweestatusstelsel maakt onderscheid tussen twee soorten asielstatus. Het voorstel kwam van de minister van Asiel en Migratie.

7 maart 2025: het kabinet-Schoof stuurt het voorstel naar de Tweede Kamer. Het advies van de Raad van State zit erbij.
3 juli 2025: de Tweede Kamer neemt de wet aan: 95 stemmen voor, 55 tegen.
23 februari 2026: er komt een nieuw kabinet. De Eerste Kamer heeft dan nog niet gestemd.
21 april 2026: de Eerste Kamer neemt de wet aan: 41 stemmen voor, 34 tegen.
22 april 2026: de wet wordt ondertekend.
9 juni 2026: de wet staat in het Staatsblad (2026, nummer 105).
12 juni 2026: de wet gaat in.

Van indienen tot invoeren duurde het dus ruim vijftien maanden. In de tussentijd kwam er een ander kabinet.

Sommige partijen stemden in de twee Kamers anders. Het CDA stemde in de Tweede Kamer tegen. In de Eerste Kamer stemde het CDA voor. D66 stemde in allebei tegen. De VVD stemde in allebei voor.

Wat betekent dit voor beloftes?

Een belofte is pas nagekomen als de wet echt geldt. Een voorstel dat bij de Tweede Kamer ligt, is nog geen wet. Ook een wet die de Tweede Kamer aannam, kan nog stranden in de Eerste Kamer. Is er een wetsvoorstel, maar geldt de wet nog niet? Dan staat een belofte bij Beloftewijzer meestal op ‘In uitvoering’. Bij elke stap zie je de bron.

Moeilijke woorden op deze pagina

Bronnen

Bijgewerkt op 1 november 2026